Prostat ameliyatı

Prostat hastalığı nedir, prostat neden olur?

Prostat, mesane yani idrar torbasının hemen altında yer alan ceviz büyüklüğünde bir organdır. Prostatın görevi spermi besleyen ve koruyan sıvıyı salgılamaktır. Cinsel ilişki sonrasında dışarı atılan sıvının büyük çoğunluğu prostat tarafından üretilmektedir.

Erkeklerde prostat zaman içinde yapısal olarak büyür. Gözlerin görmesinin azalması, kasların eski gücünün kalmaması gibi bu da yaşlanma sürecinin doğal bir parçasıdır.

Prostat hastalıklarının belirtileri nelerdir?

Prostat hastalıklarında şu belirtiler görülebilir:

  • Ikınma: tuvalete girince idrarın hemen başlamaması, idrarı başlatmak için zorlama
  • Tazyik azalması: Önceleri idrarın ileri doğru giderken sonraları ayağın dibine düşmesi
  • Saçılma: İdrar yaparken çatallanma olması
  • Kesilme: İdrarı dura dura yapma
  • Damlama: İdrar bittikten sonra uzun süre damlama olması
  • Tam bitmeme hissi: Tuvaletten çıktıktan sonra hiç idrar yapmamış gibi hissetmek
  • Sık idrar. İdrarı tam yapamamaktan dolayı sık sık idrara gitme, geceleri sık idrara kalkma

Prostat hastalıkları nelerdir?

Prostat hastalıkları genel olarak üç gruba ayrılabilir:

  1. Prostatit (prostat iltihapları)
  2. Prostat büyümeleri
  3. Prostat kanseri

Prostatit yani prostat iltihabı, gençlerde de görülebilen prostatın değişik sebeplere bağlı olarak iltihaplanması durumudur. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, sonda takılması, idrar kanalının dar olması prostat iltihabını arttırır. Prostatit akut veya kronik olabilir. Akut prostatit günler saatler içinde gelişir ve tedavi ile kısa süre içinde çözülebilir.  Kronik prostatit ise daha uzun süreli bir iltihap durumudur. Kronik prostatit tanı ve tedavisi ileri seviye uzmanlık gerektirir.

Prostatta köktü huylu olmayan hücreleri artması ve büyümesi ”Benign Prostat Hiperplazisi” (BPH) yani iyi huylu prostat büyümesi olarak adlandırılır. Prostatın büyümesinde en önemli iki faktör yaş ve testosterondur. Elli yaşın üzerindeki erkeklerin hemen hemen yarısında BPH görülmektedir. Kadınlarda prostat olmadığı için prostat büyümesi de olmaz.

Prostat kanseri; erkeklerde en çok görülen kanser türlerinden bir tanesidir. Prostat kanserinde kötü huylu hücreler kontrolsüz olarak artar ve prostatın büyümesine yol açar. İleri evrelerde ise önce kemikler olmak üzere vücudun değişik bölgelerine yayılım gösterebilir.  Genetik yatkınlık, yaşam şekli, beslenme, sigara kullanımı ve yaş faktörü hastalığın etkenleri arasında sayılmaktadır. Prostat kanseri tanın PSA yani prostat spesifik antijen denilen kan testi ve parmakla muayene ile konulmaktadır.

Prostat hastalıklarının tedavisi nasıl yapılır?

Prostatit tedavisinde antibiyotik ve antiinflamatuvar tedavi kullanılır. Bu tedavilerin süresi hastalığın akut veya kronik oluşuna göre ayarlanır. İyi huylu prostat büyümesinde (BPH) büyüme miktarına, hastanın şikayet seviyesine ve eşlik eden diğer bulguların durumuna göre ilaç veya ameliyat planlanır. Prostat kanserinde ise hastalığın yayılma durumuna bağlı olarak cerrahi yöntemler, radyoterapi ve hormon tedavileri kullanılır.

Prostat kimlerde ameliyat edilmelidir?

Her prostat büyümesi mutlaka ameliyat gerektirmez. Bazen ultrasonda prostat büyüklüğü 100 gram olarak raporlanmakta ancak hastada hiçbir şikayete yol açmamaktadır. Bu hastalarda ilaç tedavisi bile gerekmezken bazı hastalarda prostat 40 gram olarak raporlanmakta, ancak ilaç tedavisine yanıt alınamadığı için ameliyat gerekmektedir.

Prostat belli bir büyüklüğe erişip ciddi şekilde rahatsızlık vermeye başladığında ameliyat gündeme gelmektedir. İyi huylu prostat büyümesinde (BPH) prostat ameliyatı gerektiren durumlar şöyle özetlenebilir;

  • Mesane taşı (idrar kesesinde taş olması)
  • Prostattan kanama olması
  • Tedaviye cevapsız enfeksiyon
  • Böbreklerde şişme olması (hidronefroz)
  • İlaç kullanımına rağmen prostat şikayetlerinin geçmemesi

Yani bir hastada mesane taşı varsa prostatın büyüklüğü önemli değildir. bu hasta mutlaka prostat ameliyatı yapılmalıdır. Aksi halde mesane taşı alınsa bile tekrar tekrar taş oluşacaktır.

Prostat ameliyatı yapılmadan önce mutlaka büyümenin iyi olduğundan emin olunmalıdır. Bunun için yapılacaklar kanda PSA tahlili ve parmakla prostat muayenesidir. PSA yüksek çıkarsa veya parmakla muayenede şüpheli bulgu varsa, bu prostat kanserine işaret edebilir. Prostat kanseri olup olmadığını anlama için prostattan biyopsi yapılması önerilmektedir.

Prostatın iyi huyluolduğu net olarak anlaşıldıktan sonra ameliyat planı yapılır. Ameliyatta birkaç farklı yöntem olmakla birlikte, en yaygın olanlar şöyle sıralanabilir;

  1. Kapalı prostat ameliyatları
  2. Açık prostat ameliyatı

Kapalı prostat ameliyatı, genellikle 80 ila 100 grama kadar olan prostatlarda uygulanmaktadır. 100 gram ve üzeri prostatlarda ise açık ameliyat önerilmektedir.

Prostat ile ilgili sorularınızı aşağıdaki bölümden sorabilirsiniz.